در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها و سایر محیط‌های صنعتی که احتمال حضور گازها، بخارات یا گردوغبارهای قابل اشتعال وجود دارد، استفاده از تجهیزات الکتریکی معمولی می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، کالای ضد انفجار (Explosion Proof) و تجهیزات دارای استانداردهای Ex نقش مهمی در افزایش ایمنی تجهیزات و نیروی انسانی در محیط‌های پرخطر ایفا می‌کنند.

در این میان، نور محور فارس به عنوان طراح و تولیدکننده محصولات الکتریکی ضد انفجار، با سابقه فعالیت در حوزه تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در محیط‌های مستعد انفجار، محصولات خود را با در نظر گرفتن استانداردهای بین‌المللی IEC و الزامات صنایع نفت ایران تولید می‌کند.

نور محور فارس از سال ۱۳۷۵ دریافت گواهینامه‌های ضد انفجار ATEX از آزمایشگاه‌های معتبر اروپایی را آغاز کرده و دارای گواهینامه‌های متعدد مرتبط با تجهیزات ضد انفجار است.

کالای ضد انفجار چیست و چرا اهمیت دارد؟

کالای ضد انفجار یا Explosion Proof Equipment به تجهیزاتی گفته می‌شود که برای استفاده در محیط‌هایی با احتمال وجود اتمسفر انفجاری طراحی و تولید شده‌اند.

در محیط‌هایی مانند پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، واحدهای فرآیندی، مخازن ذخیره‌سازی، صنایع شیمیایی و برخی معادن، ممکن است گازها، بخارات یا گردوغبارهای قابل اشتعال در محیط وجود داشته باشند. در چنین شرایطی، طراحی صحیح تجهیزات الکتریکی اهمیت ویژه‌ای دارد.

تجهیزات ضد انفجار بر اساس نوع حفاظت، ساختار تجهیز، گروه گازی، کلاس دمایی و سایر مشخصات فنی، برای شرایط مشخصی از محیط‌های خطرناک انتخاب می‌شوند.

به همین دلیل، صرفاً استفاده از عبارت «ضد انفجار» برای یک محصول کافی نیست؛ بلکه استاندارد، نوع حفاظت Ex، محدوده کاربرد و گواهینامه محصول باید با شرایط واقعی محل نصب مطابقت داشته باشد.

نور محور فارس؛ طراح و تولیدکننده تجهیزات الکتریکی ضد انفجار

نور محور فارس فعالیت خود را در زمینه تجهیزات الکتریکی صنعتی آغاز کرده و بر اساس اطلاعات منتشرشده در کاتالوگ شرکت، مجموعه فعالیت‌های آن در حوزه تولید تجهیزات Explosion Proof و Weather Proof برای محیط‌های خطرناک و به‌ویژه صنایع نفت توسعه یافته است.

طبق سوابق اعلام‌شده توسط شرکت، نور محور فارس در سال ۱۳۷۰ تأسیس شد و پس از تغییر نام در سال ۱۳۷۶، فعالیت خود را با هدف تولید تجهیزات الکتریکی ضد انفجار و ضد گردوغبار مورد نیاز صنایع نفت، گاز و پتروشیمی ادامه داد. همچنین نخستین پروژه‌های شرکت شامل تأمین تجهیزات برقی صنعتی و ضد انفجار برای مجموعه‌هایی از جمله پتروشیمی بندر امام، مناطق نفت‌خیز جنوب و پالایشگاه بندرعباس عنوان شده است.

این سابقه باعث شده است که نام نور محور فارس در حوزه تولید تجهیزات ضد انفجار در ایران با پروژه‌های صنعتی مرتبط با نفت، گاز و پتروشیمی گره بخورد.

استانداردهای بین‌المللی Ex در محصولات نور محور فارس

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تجهیزات ضد انفجار، انطباق طراحی و ساخت آنها با استانداردهای تخصصی این حوزه است.

بر اساس اطلاعات درج‌شده در وب‌سایت نور محور فارس، محصولات این شرکت با استانداردهای مختلف خانواده IEC 60079 مطابقت دارند. از جمله استانداردهای اعلام‌شده عبارت‌اند از:

• IEC 60079-0 – الزامات عمومی تجهیزات برای اتمسفرهای انفجاری

• IEC 60079-1 – حفاظت تجهیزات با استفاده از محفظه ضد شعله یا Flameproof Enclosure – Ex d

• IEC 60079-7 – حفاظت با روش افزایش ایمنی یا Increased Safety – Ex e

• IEC 60079-31 – حفاظت تجهیزات در برابر اشتعال گردوغبار با استفاده از محفظه

این استانداردها از مهم‌ترین استانداردهای بین‌المللی مورد استفاده در حوزه تجهیزات الکتریکی برای محیط‌های دارای خطر انفجار هستند.

تجهیزات Ex d و Ex e چه تفاوتی دارند؟

در تجهیزات Ex d، طراحی محفظه به گونه‌ای است که در شرایط تعریف‌شده استاندارد، در صورت وقوع اشتعال داخلی، محفظه بتواند اثرات آن را کنترل کرده و از انتقال شعله به اتمسفر انفجاری اطراف جلوگیری کند.

در تجهیزات Ex e یا Increased Safety، تمرکز بر افزایش سطح ایمنی تجهیزات و جلوگیری از ایجاد شرایطی است که بتواند منجر به جرقه، قوس الکتریکی یا دمای بیش از حد مجاز شود.

انتخاب هر یک از روش‌های حفاظت، به نوع تجهیز و طبقه‌بندی محیط خطرناک بستگی دارد.

گواهینامه‌های ATEX و سابقه بین‌المللی نور محور فارس

گواهینامه‌های معتبر، یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها در ارزیابی تجهیزات ضد انفجار هستند.

نور محور فارس در وب‌سایت خود اعلام کرده است که از سال ۱۳۷۵ موفق به دریافت گواهینامه‌های ضد انفجار ATEX از آزمایشگاه‌های معتبر انگلستان و بلژیک شده است. همچنین در معرفی سوابق شرکت، وجود ۱۴ گواهینامه EC Type Examination Certificate و دو دوره Quality Assurance Notification اعلام شده است.

کاتالوگ شرکت نیز سوابق متعددی از دریافت و تمدید گواهینامه‌های تجهیزات مختلف ضد انفجار را نشان می‌دهد؛ از جمله تجهیزات دارای حفاظت‌های Ex d و Ex e و محصولات مورد استفاده در محیط‌های صنعتی و نفتی.

بنابراین، سابقه فعالیت نور محور فارس در حوزه تجهیزات Ex تنها به تولید محصول محدود نبوده و دریافت گواهینامه‌های مرتبط با محصولات ضد انفجار نیز بخشی از سابقه اعلام‌شده شرکت است.

انطباق محصولات ضد انفجار با استانداردهای وزارت نفت ایران

در پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی ایران، علاوه بر استانداردهای بین‌المللی، رعایت الزامات و استانداردهای مورد استفاده صنعت نفت اهمیت بسیار زیادی دارد.

نور محور فارس در وب‌سایت رسمی خود استانداردهای زیر را به عنوان بخشی از الزامات مورد توجه در محصولات و فعالیت‌های خود معرفی کرده است:

• IPS-E-EL-110 – Engineering Standard for Hazardous Area

• IPS-M-EL-161(3) – Material and Equipment Standards for General Electrical Items

• IPS-I-EL-215(1) – Inspection Standards for Potentially Explosive Atmospheres (Hazardous Area)

این موضوع برای پروژه‌هایی که در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی اجرا می‌شوند اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا انتخاب تجهیزات الکتریکی باید متناسب با مشخصات فنی پروژه و الزامات تعریف‌شده برای محیط نصب انجام شود.

تنوع محصولات ضد انفجار نور محور فارس

تولید تجهیزات ضد انفجار تنها به یک نوع محصول محدود نمی‌شود. بر اساس فهرست محصولات منتشرشده در وب‌سایت شرکت، سبد محصولات نور محور فارس شامل گروه‌های متنوعی از تجهیزات الکتریکی صنعتی و ضد انفجار است، از جمله:

• چراغ‌ها و تجهیزات روشنایی ضد انفجار

• جعبه‌های تقسیم ضد انفجار

• Control Station

• تابلوهای توزیع و روشنایی

• تابلوهای ابزار دقیق

• ترمینال باکس‌های Increased Safety

• سوکت و پلاگ‌های صنعتی

• Cable Gland

• متعلقات Cable Gland

• اتصالات Conduit

• Breather/Drain Valve

• تجهیزات Weather Proof

• چراغ‌های هشدار هواپیما یا Aircraft Warning Light

این تنوع امکان استفاده از محصولات شرکت را در بخش‌های مختلف تأسیسات و پروژه‌های صنعتی فراهم می‌کند.

چرا انتخاب تولیدکننده تخصصی کالای ضد انفجار اهمیت دارد؟

در محیط‌های مستعد انفجار، تجهیزات الکتریکی باید بر اساس شرایط محیطی و الزامات فنی پروژه انتخاب شوند. عواملی مانند نوع ماده قابل اشتعال، طبقه‌بندی ناحیه خطرناک، گروه گازی، کلاس دمایی، روش حفاظت Ex، درجه حفاظت محفظه و مشخصات الکتریکی تجهیز می‌توانند در انتخاب محصول مناسب تأثیرگذار باشند.

به همین دلیل، همکاری با یک تولیدکننده تجهیزات ضد انفجار که سابقه طراحی و ساخت محصولات Ex و آشنایی با استانداردهای تخصصی این حوزه را داشته باشد، می‌تواند در فرآیند انتخاب و تأمین تجهیزات پروژه اهمیت زیادی داشته باشد.

نور محور فارس با تمرکز بر تولید تجهیزات الکتریکی ضد انفجار، فعالیت خود را در زمینه نیازهای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و محیط‌های صنعتی پرخطر توسعه داده است. شرکت همچنین استفاده از ماشین‌آلات مدرن CNC و اتوماتیک را در فرآیند تولید محصولات خود عنوان کرده است.

کاربرد تجهیزات ضد انفجار در صنایع مختلف

تجهیزات الکتریکی ضد انفجار در محیط‌هایی استفاده می‌شوند که احتمال تشکیل اتمسفر انفجاری وجود دارد. مهم‌ترین حوزه‌های کاربرد این تجهیزات عبارت‌اند از:

صنایع نفت و پالایشگاه‌ها

در پالایشگاه‌ها، واحدهای فرآیندی، مخازن و مناطق انتقال و ذخیره مواد هیدروکربنی، استفاده از تجهیزات متناسب با طبقه‌بندی مناطق خطرناک اهمیت بالایی دارد.

صنایع پتروشیمی

واحدهای پتروشیمی به دلیل وجود مواد شیمیایی و هیدروکربنی قابل اشتعال، از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان تجهیزات Ex هستند.

صنایع گاز

در تأسیسات فرآوری، انتقال و ذخیره گاز، تجهیزات الکتریکی باید بر اساس شرایط محیط و الزامات ایمنی پروژه انتخاب شوند.

صنایع شیمیایی

در بسیاری از واحدهای شیمیایی، حضور بخارات و گازهای قابل اشتعال باعث می‌شود تجهیزات الکتریکی مناسب برای مناطق خطرناک مورد نیاز باشند.

کیفیت و کنترل تولید تجهیزات ضد انفجار

تولید تجهیزات ضد انفجار نیازمند دقت بالا در طراحی، انتخاب مواد اولیه، ماشین‌کاری، مونتاژ و کنترل کیفیت است. کوچک‌ترین تغییر در برخی مشخصات طراحی یک تجهیز Ex می‌تواند بر عملکرد و انطباق آن با الزامات استاندارد تأثیرگذار باشد.

نور محور فارس در معرفی مجموعه خود، سابقه طولانی در زمینه سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 را نیز اعلام کرده است و در وب‌سایت شرکت، سابقه ۲۰ سال گواهینامه مدیریت کیفیت ISO 9001 ذکر شده است.

نور محور فارس؛ تأمین‌کننده تجهیزات ضد انفجار برای پروژه‌های صنعتی

با توجه به سابقه فعالیت، تنوع محصولات و استانداردهای اعلام‌شده، نور محور فارس در زمینه طراحی و تولید تجهیزات الکتریکی ضد انفجار برای کاربردهای صنعتی فعالیت می‌کند.

تمرکز بر استانداردهای بین‌المللی IEC، گواهینامه‌های ATEX و در نظر گرفتن الزامات IPS وزارت نفت ایران، از جمله مواردی است که در معرفی محصولات و توانمندی‌های این شرکت مورد تأکید قرار گرفته است.

برای مشاهده محصولات، کاتالوگ و اطلاعات فنی تجهیزات، می‌توان به وب‌سایت رسمی نور محور فارس مراجعه کرد:

جمع‌بندی

نور محور فارس طراح و تولیدکننده محصولات الکتریکی ضد انفجار (Explosion Proof) در ایران است که با سابقه فعالیت در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی برای محیط‌های پرخطر تولید می‌کند.

محصولات این شرکت بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده، با استانداردهای بین‌المللی خانواده IEC 60079 و الزامات و استانداردهای IPS مورد استفاده در صنایع نفت ایران طراحی و تولید می‌شوند. همچنین شرکت سابقه دریافت گواهینامه‌های ضد انفجار ATEX از آزمایشگاه‌های معتبر اروپایی و ارائه گواهینامه‌های متعدد مرتبط با محصولات Ex را اعلام کرده است.

در پروژه‌هایی که ایمنی تجهیزات الکتریکی و انطباق با الزامات مناطق خطرناک اهمیت دارد، استفاده از تجهیزات دارای مشخصات فنی و گواهینامه‌های متناسب با شرایط پروژه، بخش مهمی از فرآیند طراحی و تأمین تجهیزات محسوب می‌شود.

نور محور فارس با تمرکز بر طراحی و تولید کالای ضد انفجار، راهکارهای تجهیزات الکتریکی Ex را برای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و سایر محیط‌های صنعتی پرخطر ارائه می‌کند.